Gökalp Hukuk Bürosu | Av. Eren Efe Gökalp
Zabıta Tarafından Yapılan İşyeri Ruhsatının İptali İşleminin İptali - İdari İşlemde Hukuka Uygunluk Denetimi
Sakarya 2. İdare Mahkemesi, turizm işletme belgesi bulunmadığı gerekçesiyle zabıta tarafından yapılan işyeri ruhsatı iptali ve mühürleme işlemini yetki ve usulde paralellik ilkesi gereği iptal etti.
Mahkemenin Değerlendirmesi
Mahkeme, idare hukukunun temel ilkelerinden biri olan yetki ve usulde paralellik ilkesine vurgu yapmıştır. Buna göre, bir işlemin tesisi hangi makam ve usulle yapılmışsa, o işlemin geri alınması veya kaldırılması da kural olarak aynı yetki ve usule tabidir.
Somut olayda, davacı adına düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatının Sapanca Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürü tarafından imzalandığı, buna karşılık ruhsatın iptaline ilişkin işlemin ise Sapanca Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü ekiplerince düzenlenen 19.05.2025 tarihli tutanakla tesis edildiği anlaşılmıştır.
Mahkeme tarafından ara kararlarla, davalı idareden söz konusu tutanak dışında ruhsat iptaline yönelik yetkili makam tarafından tesis edilmiş başkaca bir işlem bulunup bulunmadığı sorulmuştur. Verilen cevaplarda, 19.05.2025 tarihli tutanak dışında önceden tesis edilmiş bir ruhsat iptal işlemi ortaya konulamamıştır. Bilakis, mahkemenin ara kararı sonrasında, Sapanca Belediye Başkanı’nın 30.10.2025 tarih ve 50715 sayılı işlemi ile ruhsatın iptal edildiğinin bildirildiği görülmüştür.
Bu nedenle mahkeme, 19.05.2025 tarihinde zabıta ekiplerince düzenlenen tutanağın tesis edildiği tarihte, ruhsatın belediye başkanı veya yetkili kılınmış makam tarafından usulüne uygun biçimde iptal edilmiş sayılamayacağı sonucuna ulaşmıştır. Dolayısıyla, ruhsat iptali ve buna bağlı mühürleme işleminin yetki yönünden hukuka aykırı olduğu kabul edilmiştir.
Anayasa Mahkemesi İptal Kararının Etkisi
Mahkeme ayrıca, dava konusu işlemin dayanaklarından biri olan 2634 sayılı Kanun’un 5. maddesinin 7. fıkrasında yer alan, turizm işletme belgesi alamayan konaklama ve plaj işletmelerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının Bakanlık bildirimi üzerine bir ay içinde iptal edilmesine ilişkin hükmün, Anayasa Mahkemesi’nin 17.10.2024 tarih ve E.2021/100, K.2024/174 sayılı kararıyla iptal edilmiş olduğunu da değerlendirmiştir.
Kararda, her ne kadar iptal hükmünün yürürlüğe girmesi dokuz ay ertelenmiş olsa da, karar tarihi itibarıyla bu hükmün artık yürürlükte olmadığı; Anayasa’nın üstünlüğü, hukuk devleti ilkesi ve Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcılığı gereği, artık yürürlükten kalkmış bulunan bu düzenlemeye dayanılarak tesis edilen işlemin de hukuka uygun kabul edilemeyeceği belirtilmiştir.
Mahkeme bu konuda, Konya Bölge İdare Mahkemesi 3. İdare Dava Dairesi’nin 18.06.2025 tarih ve E.2025/448, K.2025/1154 sayılı kararı ile bunu onayan Danıştay 4. Dairesi’nin 26.11.2025 tarih ve E.2025/4799, K.2025/6257 sayılı kararına da atıf yapmıştır.
Sonuç
Tüm bu nedenlerle Sakarya 2. İdare Mahkemesi;
* işyeri açma ve çalışma ruhsatının zabıta müdürlüğü ekiplerince düzenlenen tutanakla iptal edilmesine,* bu iptale bağlı olarak tesiste bulunan altı adet bungalovun faaliyetinin sonlandırılarak mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemin iptaline karar vermiştir.
Karar bilgileri
Sakarya 2. İdare Mahkemesi, turizm işletme belgesi bulunmadığı gerekçesiyle bir bungalov işletmesine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının zabıta tutanağı ile iptal edilmesi ve altı adet bungalovun mühürlenmesine ilişkin işlemi iptal etmiştir. Mahkeme; işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptalinin, ruhsatı veren veya bu konuda yetkili makam tarafından tesis edilmesi gerektiğini, zabıta müdürlüğü ekiplerince düzenlenen tutanakla ruhsat iptali yapılamayacağını belirtmiştir. Ayrıca karar gerekçesinde, işlemin dayanağı olan kanun hükmünün Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiş olmasına da dikkat çekilmiştir. Bu yönleriyle karar, ruhsat iptalinde yetki ve usulde paralellik ilkesini vurgulayan önemli bir emsal niteliğindedir.
Zabıta Tarafından Yapılan İşyeri Ruhsatının İptali İşleminin İptali - İdari İşlemde Hukuka Uygunluk Denetimi
- Mahkeme
- İdare Mahkemesi
- Esas / Karar
- 2025/609 E./2026/507 K.
- Karar türü
- İdare Hukuku